Λεμονοδάσος

Η νέα έκδοση του «Λεμονοδάσους», ενός γοητευτικού μυθιστορήματος του Κοσμά Πολίτη που το χάρηκαν γενιές αναγνωστών, εντάσσεται στη νέα σειρά των «Ελληνικών Γραμμάτων», η οποία είτε προτείνει μια καινούργια ανάγνωση σημαντικών έργων της νεοελληνικής λογοτεχνίας, είτε φέρνει στην επιφάνεια κείμενα που έως σήμερα δεν έχουν προσεχθεί.

Το «Λεμονοδάσος» είναι το πρώτο μυθιστόρημα του Κοσμά Πολίτη που διαβάζεται και ξαναδιαβάζεται σαν μια γοητευτική ερωτική ιστορία, ανάμεσα στον Παύλο, ένα νεαρό Αθηναίο με επιτυχημένη σταδιοδρομία, και τη Βίργκω, ένα κορίτσι από τον Πόρο που ενσαρκώνει τον απόλυτο έρωτα. Δύο περήφανους νέους, που όσο αγαπούν με πάθος, τόσο παιδεύουν ο ένας τον άλλον. Η ιστορία διαδραματίζεται στη δεκαετία του 1920, με άρωμα εποχής, αλλά με προβληματισμούς ακόμα ή πάντα επίκαιρους.

Το «Λεμονοδάσος» διαβάζεται και σαν μια απεικόνιση των δυσκολιών του σύγχρονου έρωτα, ταυτόχρονα όμως απλώνει το δίχτυ υπαινιγμών προς μυστικά βάθη», όπως αναφέρει στο επίμετρό της η Αγγέλα Καστρινάκη, η οποία αναλύει βήμα προς βήμα σε 205 σελίδες το περίπλοκο συμβολικό δίχτυ του έργου, φέρνοντας στην επιφάνεια τα απόκρυφα νοήματά του, την κυριολεκτική και μεταφορική του αλχημεία.

Σύμφωνα με την Αγγέλα Καστρινάκη, ο Κοσμάς Πολίτης «πέτυχε ευθύς εξαρχής το μεγάλο έργο. Αναμιγνύοντας υλικά ποικίλων προελεύσεων, πέτυχε στην απόσταξη καθαρό χρυσάφι (...) Το ταξίδι για το χρυσόμαλλο δέρας αποδείχτηκε ένα ταξίδι σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή λογοτεχνία, στους μύθους και στα σύμβολα του ανθρώπινου πολιτισμού. Ο γοητευτικότερος διάπλους στη μεγάλη τέχνη».

Για τον παρόντα τόμο επελέγει η πρώτη έκδοση του «Λεμονοδάσους» που είχε προκαλέσει αίσθηση στην Αθήνα του 1930 και είχε καθιέρωσε από τη μία μέρα στην άλλη τον Κοσμά Πολίτη ως συγγραφέα. Στόχος ήταν «να επανακτήσουμε την πρώτη εντύπωση, το ξάφνιασμα από ένα έργο παράξενο και ακατάτακτο, με τη γλωσσική του ιδιορρυθμία και την κάπως κοφτή και ελλειπτική του έκφραση, χαρακτηριστικά που λείανε η αναθεώρησή του 1944, από τον ίδιο τον συγγραφέα.

Λίγα λόγια για τη νέα σειρά «Πεζογραφικές Επισημάνσεις»

Οι «Πεζογραφικές Επισημάνσεις», υπό τη διεύθυνση της Αγγέλας Καστρινάκη, Αναπληρώτριας Καθηγήτριας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης, προτείνουν μια καινούργια ανάγνωση σημαντικών έργων της νεοελληνικής λογοτεχνίας ή φέρνουν στην επιφάνεια κείμενα που έως σήμερα δεν έχουν προσεχθεί.

Οι εκδόσεις της σειράς, παρουσιάζουν το ίδιο το έργο και ένα εκτενές επίμετρο-μελέτη που αναλύει το έργο, εντάσσοντάς το στην εποχή του, φέρνοντας στο φως τα απόκρυφα νοήματά του και εξετάζοντας τη δύναμή του στο χρόνο.

Έγραψαν για το βιβλίο:

Το παρθενικό μυθιστόρημα του Κοσμά Πολίτη, «Λεμονοδάσος», όπως ακριβώς είδε το φως το 1930 -χωρίς τις δημοτικιστικές εξάρσεις της κατοπινής, αναθεωρημένης απ' τον συγγραφέα, έκδοσής του- επίσης συνοδευμένο από ένα εκτενές επίμετρο, με την υπογραφή της ίδιας της Καστρινάκη. Εδώ, έχουμε την εξιστόρηση του ερωτικού πάθους ανάμεσα σ' έναν άρτι αφιχθέντα από το Παρίσι αρχιτέκτονα, τον Παύλο, και μια άβγαλτη σεξουαλικά αλλά περήφανη κοπέλα από τον Πόρο, την Βίργκω, που ενώ αγαπιούνται δεν παύουν να παιδεύουν ο ένας τον άλλο. Μια ερωτική ιστορία χωρίς τυπικό αίσιο τέλος, δοσμένη «με χάρη, δροσιά και μυστικιστική σοβαρότητα» ταυτόχρονα, που παραδίδεται τώρα σε μια νέα γενιά αγνωστών, μ' όλα τ' απαιτούμενα «κλειδιά» για την ανάδειξη των συμβολικών της νοημάτων.

Σε αυτή την ερωτική ιστορία που εκτυλίσσεται τη δεκαετία του '20, ο Πολίτης προσπαθεί να βρει έναν άλλο δρόμο, που να μην πατάει στα ίχνη της ξεπερασμένης ηθογραφίας, μέσα από φιλοσοφικούς στοχασμούς και ζωντανούς προβληματισμούς της εποχής του.

Ποντίκι Art, 1.7.2010

Το «Λεμονοδάσος» διαβάζεται και σαν μια απεικόνιση των δυσκολιών του σύγχρονου έρωτα, ταυτόχρονα όμως «απλώνει το δίχτυ υπαινιγμών προς μυστικά βάθη».

FAQ, 15.7.2010