Το Λουλούδι

Ο Μπριγκ είναι ένα αγόρι που ζει σ' ένα μικρό γκρίζο δωμάτιο σε μια μεγάλη γκρίζα πόλη. Στη βιβλιοθήκη με τα «επικίνδυνα βιβλία», όπου εργάζεται, ανακαλύπτει κάποιο βιβλίο με τη σημείωση «Μην το διαβάσεις». Όμως ο Μπριγκ δεν μπορεί ν' αντισταθεί, κυρίως γιατί στο εξώφυλλό του έχει την εικόνα ενός παράξενου σχήματος που ονομάζεται «λουλούδι».

Μάταια αναζητά παντού στην πόλη να βρει ένα λουλούδι, ώσπου στη βιτρίνα ενός παλαιοπωλείου, βρίσκει ένα φακελάκι με σπόρους. Το αγόρι καταφέρνει να ζωντανέψει το λουλούδι και το μικρό του γκρίζο δωμάτιο αλλάζει χρώμα και γεμίζει ζωή. Κάποια μέρα το λουλούδι χάνεται και ο Μπριγκ το βρίσκει νεκρό ανάμεσα σε τεράστιους σωρούς σκόνης και σκουπιδιών. Οι σπόροι του, όμως, έχουν γεμίσει το μέρος και σε λίγο πλήθος λουλουδιών θα κατακλύσουν την πόλη.

Με απλή γραφή, σύντομα αλλά μεστά νοήματος κείμενα, συναρπαστική και ταυτόχρονα μυστηριώδη εικονογράφηση, το «Λουλούδι» είναι μία ιστορία για τη χαμένη ομορφιά και την απώλεια του αληθινού νοήματος της ζωής ενός -υποτίθεται- μελλοντικού κόσμου, στον οποίο όμως αντανακλάται εύγλωττα η σύγχρονη γκρίζα μητρόπολη.

Με σαφείς οικολογικές προεκτάσεις, χωρίς ίχνος διδακτισμού στη γραφή του, ο συγγραφέας Τζον Λάιτ συνθέτει ένα παραμύθι που αν και δείχνει να απευθύνεται σε μικρά παιδιά, εντούτοις η δύναμη και τα νοήματα που αναδύονται από την ιστορία κατατάσσουν το «Λουλούδι» στην κατηγορία των βιβλίων για όλες τις ηλικίες.

Ασπρόμαυρη στο μεγαλύτερο μέρος της, με διάσπαρτες πινελιές χρώματος που η επιλογή τους δεν είναι τυχαία, η εικονογράφηση της Λίζα Έβανς δεν αποτελεί απλά την εικαστική απεικόνιση της ιστορίας, αλλά συμπληρώνει ουσιαστικά το λόγο και αποκαλύπτει βαθύτερα νοήματα - μηνύματα του κειμένου.

Το βιβλίο, το οποίο κυκλοφόρησε το 2006 από τις εκδόσεις «Child's Play», βραβεύτηκε με το «Eleanor Farjeon Award» για την πρωτότυπη εικονογράφησή του.

Μια πόλη εφιαλτική. Γκρίζα και σκοτεινή, πόλη δίχως χαρά. Μεγαλούπολη. Όπου οι άνθρωποι κινούνται σαν τους αρουραίους και όπου λουλούδια δεν ανθίζουν και δεν παίζουν παιδιά. Θα την τοποθετήσουμε μάλλον στο μέλλον. Σ' αυτή την πόλη, σ' ένα γκρίζο και άχαρο δωμάτιο ζει ο Μπριγκ, πολύ νέος, μόνος και ευαίσθητος. Εργάζεται στη βιβλιοθήκη όπου φυλάσσονται τα επικίνδυνα βιβλία. Στο υπόγειο.

Μια μέρα ένα από αυτά τα απαγορευμένα βιβλία τού κίνησε την προσοχή και ομόρφυνε τη ζωή του. Δεν είχε αντισταθεί στον πειρασμό, το είχε πάρει κρυφά και το είχε μεταφέρει στο δωμάτιό του, όπου το διάβασε με χτυποκάρδι, καθότι απαγορευμένο. Το βιβλίο ήταν γεμάτο υπέροχες ζωγραφιές, οι οποίες ονομάζονταν «λουλούδια». Χρώματα. Σχήματα. Ελαμψαν σαν ήλιοι στα μάτια του Μπριγκ, ο οποίος δεν είχε ξαναδεί τέτοια ευλογημένη ομορφιά. Συγχρόνως μια θλίψη τον κατέλαβε ότι η πόλη τους δεν διαθέτει ούτε ένα λουλούδι. Τα αποζήτησε σε όλους τους δρόμους. Τα λαχτάρησε πολύ• πουθενά.

Έως ότου σε ένα παλαιοπωλείο είδε έναν μικρό φάκελο με την εικόνα κάποιου λουλουδιού. Φάκελος σκονισμένος, μα πολύτιμος. Τον αγόρασε. Είχε μέσα σποράκια. «Άνοιξε το πακέτο και έβγαλε εφτά καφετιά ζαρωμένα πράγματα. Στο πίσω μέρος της ζωγραφιάς έλεγε: Σκεπάστε με με χώμα. Ποτίστε». Χώμα; Πού να βρεθεί χώμα; «Ο Μπριγκ γύρισε όλη την πόλη... ώσπου κατάφερε να μαζέψει χώμα αρκετό για να γεμίσει ένα κύπελλο». Και δεν πέρασε καιρός κι έλαμψε το πρώτο βλασταράκι. Μεγάλωσε. Και φύτρωσαν κι άλλα. Κι έπειτα άνθισαν. Η ευτυχία για τον νέο!

Όταν το σύστημα καθαρισμού της πολυκατοικίας, κατά την απουσία του, ρούφηξε το φυτό, ο Μπριγκ έψαχνε δακρυσμένος μήπως και βρει μια άλλη «ζωγραφιά» λουλουδιού. Στην άκρη της πόλης, σε σωρούς από χώμα, μες στη μαυρίλα και την απελπισία το φυτό του, οδηγημένο από τον αέρα ή από την ίδια ζωή, είχε ριζώσει, είχε ξανανθίσει και είχε απλωθεί, κατακυριεύοντας όλη την περιοχή έως εκεί που έφτανε το μάτι...

Εικόνες θαυμάσιες, υποβλητικές, ανάλογες του λαμπρού, συμβολικού κειμένου, το οποίο, εάν δεν βρισκόμαστε συνεχώς σε εγρήγορση, θα πάψει να είναι έργο φαντασίας. Το βιβλίο έχει τιμηθεί με το γνωστό και έγκυρο βραβείο «Eleanor Farjeon Award». Το βραβείο αυτό απονέμεται στη Βρετανία ήδη από το 1966 σε διακεκριμένους συγγραφείς παιδικών βιβλίων. Θεσπίστηκε στη μνήμη της Eleanor Farjeon(1881-1965), ποιήτριας και πεζογράφου, κόρης του διάσημου μυθιστοριογράφου Benjamin Farzeon.

Ελένη Σαραντίτη, Ελευθεροτυπία, Βιβλιοθήκη, 20.11.2009