Παρουσίαση της νουβέλας «Ο άντρας που αγαπούσε τη γυναίκα μου» του Κ. Κατσουλάρη στην Ελευθεροτυπία (27.6.2010)

Ιστορία μιας απιστίας

Ένα επιτυχημένο ζευγάρι καταλήγει σιγά σιγά στη διάλυση εξαιτίας μιας ιστορίας απιστίας. Ποιος, όμως, είναι ο θύτης και ποιο το θύμα; Κ. Κατσουλάρης, «Ο άντρας που αγαπούσε τη γυναίκα μου».

Την ιστορία μιας όχι ιδιαιτέρως μακράς συζυγικής σχέσης, η οποία ξεκινάει με τις καλύτερες προϋποθέσεις για να καταλήξει βαθμιαία στη φθορά και τη διάλυση, ξετυλίγει ο Κώστας Κατσουλάρης στις σελίδες του καινούριου βιβλίου του, που κυκλοφορεί υπό τον τίτλο «Ο άντρας που αγαπούσε τη γυναίκα μου» από τις εκδόσεις «Ελληνικά Γράμματα».

Η ιστορία του Κατσουλάρη θα μπορούσε να είναι μια από τις δεκάδες ιστορίες που ακούμε συχνά τριγύρω μας ή διαβάζουμε κάθε τόσο σε μυθιστορήματα και διηγήματα της σειράς, αν δεν διέθετε έναν προσεκτικά προετοιμασμένο αιφνιδιασμό, ο οποίος αλλάζει από τη μέση περίπου και μετά της αφήγησης την προοπτική της, για να της δώσει ένα αμφίρροπο νόημα, που παραμένει από σκοπού εκκρεμές μέχρι το τέλος.

Η νουβέλα του Κατσουλάρη βασίζεται εξ ολοκλήρου στον πρωτοπρόσωπο, ενδοδιηγητικό αφηγητή του, ο οποίος εμπλέκεται από την πρώτη ώς την τελευταία στιγμή στα εξιστορούμενα γεγονότα και χρωματίζει σε όλο το μήκος της γραμμής τους τον τόνο τους. Δεν θέλω να αποκαλύψω τι ακριβώς συμβαίνει στο βιβλίο, για να μην προδώσω ένα στοιχείο διακριτικού θρίλερ που διατρέχει τη δράση και κρατάει άγρυπνο το ενδιαφέρον του αναγνώστη μέχρι τις καταληκτήριες αράδες. Μπορώ, όμως, νομίζω να μιλήσω για το βασικό τέχνασμα του συγγραφέα, που είναι η συνεχής μεταστροφή της εικόνας των σχέσεων του πρωταγωνιστικού ζευγαριού και η προοδευτική αποκάλυψη της αναξιοπιστίας της αφήγησης γύρω από το πραγματικό τους περιεχόμενο.

Το ερώτημα που ξεπηδά όσο προχωρεί η πλοκή είναι ποιο από τα δυο μέρη της συζυγικής σχέσης είναι υπεύθυνο για την καταστροφή της. Και τούτο γιατί ενώ ξέρουμε από την αρχή σε τι οφείλεται η καταστροφή (όλα καταρρέουν λόγω μιας υπόθεσης απιστίας), εκείνο το οποίο παραμένει αδιευκρίνιστο έως την εσχάτη ώρα είναι το ποιος είναι ο θύτης και ποιο το θύμα. Η αφήγηση αλλάζει οπτική κατά την εξέλιξή της, αλλά και μετά απ' αυτή την αλλαγή οπτικής δεν υπάρχει κλειδί για την αποκωδικοποίηση της αλήθειας.

Φιλοτεχνώντας ένα πειστικό κλίμα απροσδιοριστίας και ρευστότητας, στο εσωτερικό του οποίου τα πάντα μπορεί οποτεδήποτε να αναδιευθετηθούν και να ανασχηματιστούν, ο Κατσουλάρης κατορθώνει να φτιάξει ένα βιβλίο με γοργούς ρυθμούς και ζωηρά πρόσωπα, που ζουν ένα χαμηλόφωνο, καθημερινό δράμα, κατορθώνοντας να μας αγγίξουν χάρη στον βουβό και σχεδόν αναπόδεικτο παραλογισμό τους.